3 subtiele tekenen van spanning bij je paard tijdens grondwerk

Als een paard er vandoor rent of een heftige schrikreactie heeft, is er iets goed mis. Maar herken jij ook kleinere signalen waarmee je paard jou probeert te vertellen dat hij niet op zijn gemak is? Juist door die te herkennen, kun je je paard helpen op tijd weer te ontspannen, nog voordat zijn stress in een onplezierige situatie voor jullie beiden veranderd.

Na het lezen van deze blog kun je niet alleen het gedrag van je paard beter herkennen, maar weet je ook hoe je er op in kunt spelen!

Teken van spanning #1 - Traag reageren op je vraag

Als je paard niet snel reageert op je vraag, hebben we vaak de neiging om onze vraag nog eens te herhalen. Maar dit kan ook juist een moment zijn om in plaats daarvan even te bedenken waarom je paard niet reageert. Voert hij de oefening normaal vlot uit? Dan zou het best eens kunnen dat hij nu even met zijn aandacht heel ergens anders is. 

Merk je op zo’n moment spanning bij je paard op, hoe licht ook? Geef je paard even de tijd in plaats van je opdracht nog indringender te herhalen. Je geeft je paard dan de kans om de prikkels die hij binnenkrijgt te verwerken. 

Zakt de spanning weer en zoekt je paard weer de verbinding? Dat is heel mooi, want je paard heeft dan zelfstandig kunnen leren dat deze situatie in orde is. En nu kun jij nogmaals je vraag stellen. Je zult verrast zijn dat je nu wel een vlotte reactie krijgt!

Blijft de spanning na een aantal seconden nog? Of wordt je paard zelfs onrustiger? Dan heeft hij waarschijnlijk jouw hulp nodig om weer te kalmeren. 

Teken van spanning #2 – gezichtsuitdrukking

Grotere ogen, ronde neusgaten of aangespannen kaakspieren.. Er is iets aan de hand! Aan het hoofd van je paard kun je ontzettend veel aflezen.

Hoe weet je wat specifiek voor jouw paar een ontspannen of gespannen gezichtsuitdrukking is? Je kunt veel leren van het observeren van je paard terwijl hij in zijn paddock rondloopt of aan het grazen is. Tijdens een training gebeurd er soms te veel om dit soort details goed te observeren, maar door je training regelmatig te filmen en terug te kijken, leer je veel meer herkennen.

Teken van spanning #3 – happen

Een happerig paard is vervelend en we willen dan graag dat het happen snel ophoudt. Maar bedenk ook dat happen communicatie is. Wat zou je paard je hier mee willen vertellen?

In mijn lessen zie ik twee belangrijke oorzaken van happen. 

De eerste is dat een paard hapt wanneer er voerbeloning ingezet wordt. Dit is een teken dat de basis rondom het werken met positieve bekrachtiging en voerbeloning nog niet op orde is. Je paard zou niet happen, als hij snapte wat jij van hem wilt voordat je dat koekje geeft. 

Kijk allereerst naar het soort beloning wat je in zet. Een gezondere en ‘saaiere’ beloning zoals ruwvoermix geeft de meeste paarden al veel meer rust, omdat ze minder bang zijn om ruwvoer mis te lopen dan een knapperige wortel. 

Oké, happen is uit den boze, maar stap twee is om te bedenken wat je wél van je paard wilt zien! Zelf leer ik een paard altijd dat dé standaardmanier om een beloning te krijgen is om met vier hoeven op de grond te blijven en hoofd en hals recht vooruit te houden. Maak het hem daarbij zo makkelijk mogelijk om die goede optie te gaan tonen. 

Een andere oorzaak van happen is onbalans. Dit gebeurd wanneer je een beweging vraagt die je paard nog niet voldoende beheerst en hij daarom te dicht bij je komt. Bijvoorbeeld wanneer je je paard vraagt in een bocht van jou weg te draaien en hij rechtdoor tegen je aan loopt. 

Wanneer je je realiseert dat je paard niet tegen je aan beukt of hapt om zijn heerschappij te tonen, maar puur omdat hij niet beter kán, zal je dat helpen je geduld te bewaren in zo’n situatie. Bedenk hoe je de oefening makkelijker kan maken en geef ruim op tijd aan je paard aan naar welke kant je wil dat hij beweegt. Zo heeft hij de tijd om zijn balans aan te passen.

Zie jij het aankomen?

Zou je je verder willen verdiepen in hoe je spanning op tijd herkent en er mee om gaat?

Dan zijn deze twee tips voor jou:

#1 Lees het boek ‘Kalmerende signalen van paarden’ van Rachaël Draaisma. Dit praktische boek leert je met veel voorbeelden en foto’s hoe de allereerste spanningssignalen bij paarden eruit zien.

#2 Schrikken voorkomen is beter dan genezen. Meer praktische tips over omgaan met spanning lees je in deze blog van de schrijfster van dit artikel.

Over Ananja

Ananja Jorritsma is gedragtherapeut voor paarden en instructrice in grondwerk met positieve bekrachtiging. Onder de naam Effectief Trainen biedt ze (online) les aan. Je kunt haar niet blijer maken dan door je paard te leren zelfstandig een slalom door te lopen of helemaal in vrijheid balansoefeningen te doen. Haar missie is om iedere paardeneigenaar te leren hoe je je zweep inruilt voor een targetstick.