De meerwaarde van Pilates voor ruiters

Onze houding in het zadel heeft effect op ons paard. Maar hoe zorg je zelf voor een stabiele, onafhankelijke zit? In deze blog ontdek je wat pilates precies inhoudt, waarin het verschilt van yoga of krachttraining, en hoe deze gerichte methode jouw communicatie en balans te paard versterkt. Goed voor jou én voor het welzijn van je paard!

Voor mij begint echt paardenwelzijn als ruiter bij onszelf. We verwachten vaak dat onze paarden soepel, ontspannen en in balans lopen, maar vergeten soms hoeveel invloed onze eigen houding en spanning in het zadel hebben. Als ruiter wil je een fijne partner zijn die meebeweegt, niet iemand die het paard onbedoeld in de weg zit of belemmert. Een correcte, onafhankelijke zit vind ik een belangrijke voorwaarde als we besluiten om op een paard te rijden. Je kan werken aan je houding naast het paard door middel van Pilates. Daarom vroeg ik Alix om haar expertise over Ruiterpilates te delen: want werken aan je eigen lichaam vind ik een vergeten, maar zo belangrijk deel binnen paardenwelzijn.

Wat is Pilates?

Pilates is een rustige training voor het hele lichaam waarbij de kern van het lichaam centraal staat. Het verstevigt de diepe kernspieren en bevordert kracht, flexibiliteit, coördinatie en lichaamsbewustzijn. Het is een wisselwerking tussen ademhaling en beweging, spanning en ontspanning, waarbij we inzetten op het correct en beheerst uitvoeren van oefeningen om zo klachten en blessures te verminderen en te voorkomen.

Alix krijgt vaak de vraag wat het verschil is tussen pilates, yoga en krachttraining, omdat klanten bepaalde oefeningen herkennen vanuit een andere methode. Het verschil ligt voornamelijk bij de invalshoek. Yoga zet meer in op het spirituele, waarbij je lichaam en geest met elkaar laat verbinden. Je houdt bepaalde houdingen vaak langer vast om lenigheid te creëren. De ademhaling is bij yoga voornamelijk bedoeld om tot rust te komen, terwijl deze bij pilates gebruikt wordt om de core optimaal aan te spannen tijdens elke beweging. Krachttraining richt zich dan weer voornamelijk op hypertrofie (spiergroei) met gebruik van externe weerstand, zoals een fitnessapparaat, dumbbells, enzovoort. Bij pilates bouw je dit op door eerst te werken aan de correcte uitvoering voor je externe weerstand gaat toevoegen; dit om blessures te voorkomen.

Er bestaan zes klassieke pilatesprincipes:

• Centreren
• Ademhaling
• Uitlijning – precisie
• Concentratie
• Controle
• Flow – bewegingsstroom

Het ontstaan van Pilates

De grondlegger van de pilatesmethode is de Duitser Joseph Hubertus Pilates (1883–1967). Als kind hield hij ervan om in de bossen de bewegingen van de dieren te bekijken. Zijn vader was een fervente turner en nam zijn zoons mee naar de turnclub. Daarnaast was hij ook een voorstander van boksen en leerde hij het aan zijn zoons. Toen de zus van Joseph overleed, kreeg hij van de arts een anatomieboek dat hij enthousiast uit zijn hoofd begon te leren. Als jongvolwassene ging hij in de leer als brouwer. Hij kreeg een dochter, zijn eerste vrouw overleed en hij verhuisde uiteindelijk naar Engeland.

Kort daarna brak de Eerste Wereldoorlog uit. In de herfst van 1914 werd Joseph Pilates gearresteerd en kwam hij in een kamp terecht. De geïnterneerden waren veroordeeld tot nietsdoen, wat een zware psychologische belasting was. Joseph begon activiteiten te organiseren; zo trainde hij jonge boksers en was hij scheidsrechter bij gevechten. Toen hij als gevangene naar het Britse eiland Man werd gebracht, was hij vooral gefascineerd door de Manx-katten die hij daar zag. Deze katten hebben geen staart. Hij observeerde elk detail van de dieren en liet zich door hen inspireren voor zijn training.

In 1918 werd Joseph vrijgelaten en keerde hij terug naar Duitsland. Hij runde een boksschool, begon pilatestoestellen te bouwen en vroeg zijn eerste patent aan voor de voetcorrector. Daarnaast trainde hij de Hamburgse politie in zelfverdediging. In 1925 emigreerde hij naar de Verenigde Staten, waar hij zijn toekomstige partner Clara ontmoette. Met behulp van Clara opende hij zijn eerste studio in New York. Ze trainden daar samen dansers, acteurs, muzikanten en schrijvers. Zij kwamen allemaal voor de effectieve training, die hun lichamen binnen een paar maanden flexibeler, sterker, steviger en slanker maakte. De toon van het lesgeven was in die tijd erg ruig en hard. Zijn trainingsprogramma kreeg de naam Contrology, omdat hij het belangrijk vond dat je absolute controle had over elke spier in je lichaam.

Er volgde in 1934 een eerste boek en in 1945 het volgende. Joseph Pilates bleef werken aan de verdere ontwikkeling en verspreiding van zijn methode. Zo vond hij nog allerlei hulpmiddelen en toestellen uit. Het ging zelfs zo ver dat hij mensen hielp revalideren. Echter werd zijn bijdrage aan het revalidatieproces niet erkend door ziekenhuizen, omdat hij geen medische graad of titel had. Deze afwijzing was een enorme tegenslag voor Joseph Pilates.

Joseph had geen testament nagelaten om de opvolging en voortzetting van zijn methode te regelen. Het is aan zijn studenten te danken dat zijn methode verder is ontwikkeld en bleef voortbestaan. Pilates is een open, innovatief systeem waarin nieuwe ideeën kunnen worden geïntegreerd. Hierdoor is het huidige pilates gemoderniseerd.

De meerwaarde van Pilates voor ruiters en hun paard

Onze ruiterhouding heeft een enorme invloed op het paard. Als iemand in disbalans zit, zal dit zichtbaar zijn bij het paard. Denk aan ruiters die de schouders niet mooi openen, benen die heel beweeglijk zijn, het te veel naar voren of naar achteren leunen op het paard, meer naar links of naar rechts zitten, enzovoort. Dit heeft vaak te maken met verkortingen in het lichaam, onvoldoende kracht, lichaamsbewustzijn dat nog ontbreekt, enzovoort.

Ruiterpilates is pilates dat zich specifiek richt op wat een ruiter nodig heeft. Door de fysieke training zullen jouw houding, balans en coördinatie in het zadel verbeteren. Het zorgt voor een stabielere, onafhankelijke zit, wat resulteert in een betere communicatie met je paard. Het is de ideale aanvulling op het paardrijden: je helpt er niet alleen jezelf mee, maar ook je paard.

Geschreven door Alix Vandenberghe – Equi Amicus

Gediplomeerd ergotherapeut, hippotherapeut, paardencoach, instructeur en pilatesinstructeur.
Ruiterpilates: elke woensdagavond om 19.00 uur of zaterdagochtend om 10.00 uur te Tielt-Winge.

Enkel mogelijk na inschrijving: https://equi-amicus.be/